Wstęp
Bitwa o Tall Masharę, która miała miejsce w dniach 12–13 października 1973 roku, stanowiła ważny epizod w trakcie wojny Jom Kipur. Starcie to rozegrało się pomiędzy Siłami Obrony Izraela a irackimi wojskami ekspedycyjnymi. Celem izraelskiej ofensywy było przekroczenie granicy syryjskiej i zagrożenie stolicy Syrii, Damaszku, za pomocą artylerii dalekiego zasięgu. Bitwa ta miała kluczowe znaczenie dla dalszego przebiegu konfliktu, opóźniając izraelskie natarcie oraz dając Syryjczykom czas na zorganizowanie obrony.
Tło historyczne
Po wojnie sześciodniowej w 1967 roku sytuacja na Bliskim Wschodzie stała się napięta. Prezydent Egiptu Gamal Abdel Naser chciał wykorzystać konflikt do osłabienia Izraela i zmusić go do rozmów pokojowych. Po zakończeniu tzw. wojny na wyczerpanie, prezydent Anwar as-Sadat zdecydował się na zmasowaną ofensywę przeciwko Izraelowi, mając na celu odzyskanie terytoriów utraconych w 1967 roku. Przygotowania do ataku obejmowały rozmowy z ZSRR w celu wzmocnienia obrony przeciwlotniczej Egiptu oraz dostarczenie nowoczesnej broni do armii egipskiej.
Wydarzenia poprzedzające bitwę
10 października 1973 roku izraelska armia powstrzymała syryjską ofensywę na Wzgórzach Golan, co dało im możliwość przeprowadzenia kontrofensywy. Sztab Generalny Sił Obronnych Izraela postanowił wykorzystać osłabienie armii syryjskiej i wyprowadzić uderzenie w głąb terytorium syryjskiego. Izraelczycy planowali dotrzeć do Damaszku na odległość 15-20 km, stwarzając zagrożenie dla syryjskiej stolicy.
W nocy z 11 na 12 października siły izraelskie przystąpiły do reorganizacji i uzupełniania strat. Planowano wykorzystanie trzech dywizji pancernych, które miały zaatakować pozycje syryjskie. Izraelczycy obawiali się jednak, że ich ofensywa może sprowokować interwencję ZSRR oraz otworzyć zbyt szeroki front walki.
Udział sił irackich w wojnie Jom Kipur
Wraz z wybuchem wojny Jom Kipur Irak ogłosił wsparcie dla państw arabskich walczących z Izraelem. Mimo braku bezpośredniej granicy z Izraelem, Irak wysłał do Syrii wojska ekspedycyjne oraz sprzęt wojskowy, w tym czołgi i artylerię. Na początku października irańskie oddziały dotarły do Damaszku, a następnie przystąpiły do działań wspierających armie syryjskie.
12 października iracka 12 Brygada Pancerna rozpoczęła kontruderzenie w rejonie Tall Mashary z zamiarem wyhamowania izraelskiego natarcia. Plany irańskich dowódców zakładały atak na pozycje izraelskie w dwóch kolumnach, co miało na celu zmuszenie przeciwnika do odwrotu.
Przebieg bitwy o Tall Masharę
Izraelska ofensywa
Rankiem 12 października trzy brygady izraelskiej 210 Dywizji Pancernych rozpoczęły natarcie. Napotkały one jednak silny opór ze strony sił syryjskich, zmuszając je do zmiany kierunku ataku i omijania miejscowości Mashara. Mimo trudności udało im się zdobyć wzgórze Tall Maraj i kontynuować marsz w kierunku Damaszku.
Dostrzeżenie sił irackich
O godzinie 14:30 iracka 12 Brygada Pancerna otrzymała rozkaz rozpoczęcia kontruderzenia. Izraelskie dowództwo dostrzegło kolumny pancerne poruszające się w kierunku pozycji izraelskich, co wzbudziło niepokój. Dowództwo postanowiło przerwać ofensywę i przygotować się na kontratak irański.
Starcia Brygad 679 i 205
Po południu doszło do intensywnych starć między irackimi a izraelskimi jednostkami. Irackie czołgi zaatakowały pozycje izraelskie, co zmusiło żołnierzy do ewakuacji i wycofania się na nowe pozycje obronne. Walki były zacięte i odbywały się na krótkich dystansach, co utrudniało skuteczne prowadzenie ognia przez obie strony.
Walki 13 października
W nocy doszło do przegrupowania sił izraelskich, które przygotowały zasadzkę dla irackich oddziałów. O świcie następnego dnia wojska izraelskie rozpoczęły ostrzał irackich czołgów, co doprowadziło do ich wycofania się z zajmowanych pozycji. Izraelczycy szybko odzyskali kontrolę nad okolicą Mashary oraz pobliskimi wzgórzami.
Rezultaty bitwy
Bitwa o Tall Masharę zakończyła się znacznym osłabieniem irackich wojsk ekspedycyjnych, które straciły około 55-80 czołgów przy minimalnych stratach własnych ze strony Izraelczyków. Dzięki działaniom irackich jednostek izraelska ofensywa została opóźniona o dobę, co dało Syryjczykom czas na przygotowanie obrony Damaszku. Po bitwie dowództwo Izraela zdecydowało o kontynuowaniu działań ofensywnych w głąb Syrii.
Zakończenie
Bitwa o Tall Masharę była kluczowym momentem w trakcie wojny Jom Kipur oraz przykładem skomplikowanej dynamiki konfliktów arabsko-izraelskich. Zdarzenia te pokazują nie tylko militarne aspekty starcia, ale także wpływ politycznych
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).